Wiki.js؛ ویکی مدرن برای مستندات تیم و سازمان

چند کاربرد رایج که Wiki.js برایشان ساخته شده است:

در صفحهٔ سفارش پلن mini یا بزرگ‌تر را بردارید، در گام دوم تب اپلیکیشن‌ها را باز کنید و Wiki.js را انتخاب کنید؛ Ubuntu 22.04 خودکار انتخاب می‌شود. پس از روشن شدن سرور، نصب در صف قرار می‌گیرد و بدون هیچ دستوری از طرف شما انجام می‌شود. نصب هزینهٔ جداگانه ندارد و فقط قیمت ساعتی پلن از کیف پول کسر می‌شود.

اسکریپت نصب، بسته‌های docker.io و docker-compose-v2 را نصب می‌کند، یک رمز تصادفی ۲۴ نویسه‌ای برای دیتابیس می‌سازد و آن را در /etc/wikijs-db-pw با دسترسی ۶۰۰ نگه می‌دارد. سپس در /opt/wikijs یک فایل docker-compose.yml با دو سرویس می‌نویسد: PostgreSQL 16 با دیتابیس wiki و کاربر wikijs که داده‌هایش در پوشهٔ db-data می‌ماند، و Wiki.js نسخهٔ ۲ که پورت ۸۰ سرور را به پورت ۳۰۰۰ خودش وصل می‌کند. دریافت image‌ها در صورت قطعی چند بار تکرار می‌شود و هر دو سرویس پس از ری‌استارت سرور خودکار بالا می‌آیند.

وقتی نصب تمام شد، در تب اپلیکیشن صفحهٔ سرور IP واقعی سرور، آدرس ورود، رمز دیتابیس و مسیر نصب را می‌بینید و قوانین فایروال برای پورت‌های ۸۰ و ۴۴۳ خودکار اعمال شده است. یک کار با شماست و نباید عقب بیفتد: نصب حساب مدیر نمی‌سازد و اولین بازدیدکننده مدیر می‌شود. پس بلافاصله آدرس را باز کنید و حساب مدیر را بسازید؛ یا پیش از آن پورت ۸۰ را در تب فایروال سرور به IP خودتان محدود کنید. اگر روزی خواستید نصب را از نو یا روی سرور دیگری تکرار کنید، کافی است همین فایل compose را با docker compose pull و docker compose up -d اجرا کنید.

Wiki.js رایگان است و تنها هزینه، اجارهٔ ساعتی سرور ابری است؛ نصب هزینهٔ جداگانه ندارد. در این نصب دو سرویس کنار هم اجرا می‌شوند: Node.js برای خود ویکی و PostgreSQL برای داده‌ها. Wiki.js از پلن mini با یک گیگابایت حافظه در فهرست اپلیکیشن‌های سفارش قابل انتخاب است و برای ویکی کوچک یا آزمایش کافی است، اما هنگام ساخت نمایهٔ جست‌وجو یا بارگذاری فایل‌های بزرگ ممکن است حافظه کم بیاورد. پلن standard با دو گیگابایت حافظه انتخاب مطمئن برای یک تیم است.

اگر ویکی سازمانی با صدها کاربر و هزاران صفحه دارید یا فایل زیاد بارگذاری می‌کنید، plus با چهار گیگابایت حافظه و ۸۰ گیگابایت دیسک فضای کافی می‌دهد. هزینه ساعتی از کیف پول کسر می‌شود و قرارداد ماهانه ندارد؛ برای مقایسه از ماشین‌حساب هزینه استفاده کنید.

چند ابزار مستندسازی متن‌باز که روی سرور خودتان اجرا می‌شوند:

تا وقتی راه‌اندازی اولیه انجام نشده، هر کسی که آدرس سرور را باز کند می‌تواند حساب مدیر بسازد؛ پس بلافاصله پس از آماده شدن سرور این کار را انجام دهید، یا پیش از آن قانون پورت ۸۰ را در تب فایروال سرور به IP خودتان محدود کنید و بعد از ساخت حساب دوباره باز کنید. پس از آن، در بخش مدیریت ثبت‌نام خودکار را بسته نگه دارید یا فقط برای دامنهٔ ایمیل سازمان باز کنید و برای گروه مهمان فقط مجوزهایی را بگذارید که واقعاً لازم است.

Wiki.js روی پورت ۸۰ و با http اجرا می‌شود، پس پروکسی لبه مستقیم به آن وصل می‌شود. زیردامنه‌ای مثل wiki.example.com را در مدیریت DNS به سرور اشاره دهید و پروکسی را روشن کنید تا اتصال با گواهی SSL رمزگذاری شود. سپس در بخش مدیریت، آدرس سایت را به آدرس https دامنه تغییر دهید تا لینک‌ها و ورود با OAuth درست کار کنند. ورود دومرحله‌ای را هم برای حساب‌های محلی مدیر فعال کنید.

PostgreSQL در این نصب پورتی روی سرور منتشر نمی‌کند و فقط از شبکهٔ داخلی Docker در دسترس Wiki.js است؛ این را تغییر ندهید. رمز دیتابیس هم در فایل /etc/wikijs-db-pw و فایل compose است؛ دسترسی به این دو را محدود نگه دارید.

همهٔ محتوای Wiki.js، شامل صفحه‌ها، تاریخچه، کاربران و فایل‌های بارگذاری‌شده، در PostgreSQL است. بهترین بکاپ یک خروجی منطقی است: با docker compose exec و فرمان pg_dump روی سرویس db از دیتابیس wiki خروجی بگیرید و فایل را بیرون از سرور نگه دارید. کپی خام پوشهٔ db-data در حال اجرای دیتابیس قابل اعتماد نیست.

بکاپ کامل سرور را هم هر وقت خواستید از تب بکاپ پنل بسازید؛ بکاپ خودکار زمان‌بندی‌شده برای سرور ابری فعال نیست و فضای بکاپ ساعتی ۲ تومان به ازای هر گیگابایت حساب می‌شود. جزئیات در صفحهٔ پشتیبان‌گیری. ماژول ذخیره‌سازی Git یا دیسک محلی هم یک نسخهٔ Markdown از همهٔ صفحه‌ها می‌سازد که لایهٔ دوم محافظت است.

برای مهاجرت از ابزار دیگر، صفحه‌ها را به Markdown تبدیل کنید و از راه ماژول Git یا دیسک محلی وارد کنید. برای انتقال Wiki.js به سرور دیگر، فایل compose و خروجی pg_dump را منتقل کنید، دیتابیس را بازگردانید و سرویس wiki را اجرا کنید.

ویکی بدون ساختار خیلی زود به انبار صفحه‌های گم‌شده تبدیل می‌شود. پیش از دعوت همکاران، چند مسیر اصلی بسازید؛ مثلاً یک مسیر برای مستندات فنی، یکی برای فرایندها و یکی برای پایگاه دانش پشتیبانی. در بخش مدیریت منوی ناوبری را بر اساس همین مسیرها بچینید تا همه بدانند هر نوع صفحه کجا می‌رود.

برای هر مسیر یک صفحهٔ نخست با توضیح کوتاه و فهرست صفحه‌های مهم بنویسید و برچسب‌گذاری را از روز اول قاعده‌مند کنید. اگر دسترسی واحدها جداست، گروه‌ها و قانون‌های صفحه را بر اساس همین مسیرها تعریف کنید؛ تغییر ساختار پس از صدها صفحه بسیار سخت‌تر است.

نصب خودکار Wiki.js را اجرا می‌کند اما حساب مدیر، دامنه، HTTPS و ایمیل را تنظیم نمی‌کند. قانون فایروال پورت ۴۴۳ از ابتدا باز است، ولی تا وقتی خودتان پروکسی با گواهی SSL روی سرور نگذارید یا از پروکسی لبه استفاده نکنید، چیزی روی این پورت پاسخ نمی‌دهد. Wiki.js نسخهٔ ۲ ویرایش هم‌زمان چند نفر روی یک صفحه ندارد؛ اگر دو نفر هم‌زمان یک صفحه را ویرایش کنند، آخرین ذخیره برنده است. برای نوشتن گروهی هم‌زمان، ابزاری مثل Etherpad یا HedgeDoc مناسب‌تر است.

اسکریپت ما برچسب ۲ را نصب می‌کند و به‌روزرسانی‌های همین نسخه با دریافت دوبارهٔ image انجام می‌شود. مهاجرت به نسخهٔ اصلی بعدی، هر زمان که پایدار شود، فرایند جداگانه‌ای خواهد بود و نباید خودکار انجام شود. ارسال ایمیل برای دعوت و بازیابی رمز هم به تنظیم SMTP در بخش مدیریت نیاز دارد؛ سرویس SMTP ایران‌کلاد یک گزینه است.