پایداری و مصرف بهینهٔ منابع در ایران‌کلاد

پلن‌های سرور ابری روی میزبان‌های مشترک اجرا می‌شوند. هر مشتری فقط همان مقدار پردازنده، رم و دیسکی را می‌گیرد که پلنش تعیین کرده و بقیهٔ ظرفیت همان سخت‌افزار به مشتریان دیگر می‌رسد. در مقایسه با اینکه هر پروژهٔ کوچک یک سرور فیزیکی کامل داشته باشد که بیشتر وقت بی‌کار است، این مدل از هر دستگاه استفادهٔ بیشتری می‌کند.

برای بارهایی که واقعاً به منابع رزروشده نیاز دارند، سرور اختصاصی وجود دارد. اما برای بیشتر وب‌سایت‌ها، API‌ها و محیط‌های آزمایش، سرور ابری کوچک هم کافی است و از نظر مصرف منابع منطقی‌تر است.

بزرگ‌ترین هدررفت در زیرساخت ابری، سرورهایی است که «برای احتیاط» بزرگ‌تر از نیاز گرفته می‌شوند. ایران‌کلاد چند ابزار برای جلوگیری از این کار دارد. پیشنهاددهندهٔ پلن با سه سؤال کوچک‌ترین پلن منطقی را پیشنهاد می‌دهد و محاسبه‌گر هزینه اثر هر انتخاب را نشان می‌دهد.

ارتقای پلن از پنل در چند دقیقه انجام می‌شود و داده‌ها را حفظ می‌کند؛ پس دلیلی برای خرید پیشاپیش منابع اضافه نیست. اگر هیچ پلن آماده‌ای دقیقاً مناسب نبود، می‌توانید هسته، رم و دیسک را جداگانه تنظیم کنید و فقط همان چیزی را بگیرید که لازم دارید.

سرور خاموش پردازنده مصرف نمی‌کند، اما رم و دیسکی که برایش کنار گذاشته شده آزاد نمی‌شود تا هر لحظه بتوانید دوباره روشنش کنید. به همین دلیل سرور خاموش هم مثل سرور روشن ساعتی حساب می‌شود. این قاعده انگیزه‌ای روشن می‌سازد: سروری که دیگر لازم ندارید را حذف کنید تا منابعش برای کار دیگری آزاد شود.

صورت‌حساب ساعتی هم به همین هدف کمک می‌کند. چون قرارداد ماهانه یا سالانه‌ای نیست، لازم نیست سرور آزمایشی را تا پایان ماه نگه دارید تا «پولش هدر نرود». اگر موجودی کیف پول تمام شود، سرور خاموش و معلق می‌شود و پس از شارژ برمی‌گردد؛ اما برای آزاد شدن کامل منابع، حذف سرور تنها راه است.

هر سرور تازه در روزهای اول ده‌ها بسته نصب و به‌روزرسانی می‌کند و همین بسته‌ها روی صدها سرور دیگر هم دانلود می‌شوند. ایران‌کلاد برای مخزن‌های رایج نرم‌افزار یک آینهٔ داخلی دارد: بسته‌های سیستم‌عامل، ایمیج‌های داکر و مخزن‌های npm‏، pip‏، composer‏، gem و Alpine. سرورها تا جای ممکن از این آینه استفاده می‌کنند.

نتیجه این است که یک بستهٔ پرکاربرد، به جای اینکه برای هر سرور جداگانه از اینترنت بین‌الملل منتقل شود، یک بار به آینه می‌رسد و بارها از داخل شبکه سرو می‌شود. برای شما هم یعنی نصب سریع‌تر و وابستگی کمتر به ارتباطات خارجی؛ نحوهٔ تنظیم ابزارهای مختلف در بخش اطلاعات آینه در پنل آمده است.

اگر Edge Proxy را روی دامنهٔ سایت روشن کنید و کش ایستا را فعال کنید، فایل‌های ایستا مثل تصویر، CSS و جاوااسکریپت تا حجم یک مگابایت روی لبه در ایران ذخیره و از همان‌جا سرو می‌شوند. هر درخواستی که از کش پاسخ داده شود، به سرور اصلی نمی‌رسد؛ پس سرور کوچک‌تری همان تعداد بازدید را تحمل می‌کند.

بهینه‌سازی تصویر هم تصاویر JPG‏، PNG و GIF را بسته به پشتیبانی مرورگر به قالب‌های فشرده‌تر AVIF یا WebP تبدیل و تصاویر خیلی بزرگ را کوچک می‌کند. تصاویر معمولاً سنگین‌ترین بخش یک صفحه‌اند و کم کردن حجمشان هم انتقال داده را کم می‌کند و هم صفحه را برای بازدیدکننده سریع‌تر می‌کند.

داده‌ای که هرگز پاک نمی‌شود، دیسک و برق مصرف می‌کند بی‌آنکه به کار کسی بیاید. در ایران‌کلاد برای هر سرور فقط تعداد مشخصی از تازه‌ترین بکاپ‌ها نگه داشته می‌شود و با حذف سرور، بکاپ‌های آن هم حذف می‌شوند. هزینهٔ بکاپ هم بر اساس حجم ذخیره‌شده است؛ پس پاک کردن بکاپ‌های غیرضروری هم هزینه را کم می‌کند و هم فضا را.

در ذخیره‌سازی شیء می‌توانید برای هر باکت قاعدهٔ انقضا بگذارید تا فایل‌هایی مثل لاگ‌های قدیمی یا خروجی‌های موقت پس از چند روز خودکار پاک شوند. این ساده‌ترین راه است تا باکتی که برای یک کار موقت ساخته‌اید، سال‌ها بی‌استفاده پر نماند.

سرورها، دیتابیس‌ها، ذخیره‌سازی و بکاپ سرویس‌های داخلی ایران‌کلاد در دیتاسنتر تهران‌اند. وقتی کاربران یک سایت هم در ایران باشند، درخواست‌ها و پاسخ‌ها مسیر کوتاه‌تری نسبت به سروری در خارج از کشور طی می‌کنند و به ارتباطات بین‌المللی وابسته نیستند. این مزیت را بیشتر به‌خاطر سرعت و پایداری مطرح می‌کنیم تا ادعای زیست‌محیطی، چون اثر انرژی آن را اندازه نگرفته‌ایم.

اگر مخاطبان شما بیرون از ایران‌اند، سرور خارجی نزدیک آن‌ها انتخاب منطقی‌تری است. قاعدهٔ کلی ساده است: سرور را جایی بگذارید که بیشتر کاربرانتان هستند تا داده کمترین مسافت را طی کند.

بخش بزرگی از مصرف منابع در خود اپلیکیشن تعیین می‌شود، نه در زیرساخت. کش کردن پاسخ‌های تکراری در حافظه، فشرده‌سازی پاسخ‌های HTTP، صفحه‌بندی کوئری‌های بزرگ دیتابیس و اجرای کارهای سنگین در صف به جای درخواست کاربر، همه باعث می‌شوند همان بار با سرور کوچک‌تری اجرا شود.

کارهای زمان‌بندی‌شده هم جای خوبی برای صرفه‌جویی‌اند. اسکریپتی که هر دقیقه اجرا می‌شود ولی فقط ساعتی یک بار کار مفید دارد، پردازنده را بی‌دلیل بیدار نگه می‌دارد. ابزار cron کمک می‌کند زمان‌بندی را دقیق و خوانا بنویسید. اگر دیتابیس را جدا می‌خواهید، دیتابیس مدیریت‌شده در اندازه‌های مختلف عرضه می‌شود تا مجبور نباشید یک سرور بزرگ را برای وب و دیتابیس با هم بگیرید.

بیشتر تصمیم‌هایی که مصرف واقعی را تعیین می‌کنند، در دست خود شماست. این فهرست کوتاه هم هزینهٔ شما را پایین می‌آورد و هم منابع کمتری را بی‌جهت درگیر می‌کند.

شاخص PUE دیتاسنتر، یعنی نسبت کل برق مصرفی به برق تجهیزات فناوری اطلاعات، را با ابزار مستقل اندازه نگرفته‌ایم. سهم انرژی تجدیدپذیر در برق مصرفی را نمی‌دانیم و گواهی انرژی تجدیدپذیر هم نخریده‌ایم. ردپای کربن سرویس‌ها را محاسبه نکرده‌ایم و برای هیچ‌کدام از این موارد عدد یا تاریخ اعلام نمی‌کنیم.

اگر روزی دادهٔ قابل استناد داشته باشیم، همین صفحه با روش اندازه‌گیری و منبع داده به‌روز می‌شود. تا آن زمان، اگر سازمان شما در گزارش پایداری خود به دادهٔ مصرف انرژی تأمین‌کنندگان نیاز دارد، از صفحهٔ تماس بپرسید تا صادقانه بگوییم چه داده‌ای داریم و چه نداریم. دربارهٔ رویکرد کلی ما هم صفحهٔ دربارهٔ ما را ببینید.