اسنپ‌شات لحظه‌ای، برای فضای ذخیره‌سازی

سرویس برای سه نوع منبع طراحی شده است. هنگام ساخت، نوع منبع را انتخاب می‌کنید و شناسهٔ آن را وارد می‌کنید: برای باکت، نام باکت و برای فضای فایل یا والیوم، شناسه‌ای که در پنل همان محصول نمایش داده می‌شود. شناسهٔ منبع حداکثر ۹۶ کاراکتر است.

توجه کنید که وضعیت خود این منابع یکسان نیست: ذخیره‌سازی شیء و فضای فایل اشتراکی امروز فعال‌اند، اما فضای بلوک هم مثل خود اسنپ‌شات در مرحلهٔ پیش از راه‌اندازی است. جدول زیر این تفاوت را خلاصه می‌کند:

اسنپ‌شات ابزاری برای لحظه‌های پرریسک است، نه جایگزین برنامهٔ منظم پشتیبان‌گیری. چند موقعیت رایج که یک نسخهٔ لحظه‌ای ارزش هزینه‌اش را دارد:

سه محصول ذخیره‌سازی ایران‌کلاد به‌ظاهر شبیه هم‌اند، اما مسئلهٔ متفاوتی را حل می‌کنند. بکاپ سرور برای دیسک سرورهای ابری است و هر وقت لازم بدانید از پنل یا API نسخهٔ کامل سرور را می‌سازد. اسنپ‌شات اشتراکی برای منابع ذخیره‌سازی است و شما تصمیم می‌گیرید چه لحظه‌ای ثبت شود. بایگانی بلندمدت برای داده‌هایی است که باید مدت طولانی و با هزینهٔ کم بمانند.

اگر بین این‌ها مردد هستید، از خودتان بپرسید: چه چیزی را محافظت می‌کنم و چه مدت لازمش دارم؟ جدول زیر پاسخ را ساده‌تر می‌کند.

تعرفهٔ اسنپ‌شات پیش از شروع سرویس تأیید و اعلام می‌شود و تا آن زمان عددی را به‌عنوان قیمت قطعی منتشر نمی‌کنیم. مدل محاسبه اما در کد پنل روشن است: هزینه فقط برای حجم واقعی اسنپ‌شات محاسبه می‌شود، نه حجم کل منبع مبدأ. اسنپ‌شات ابتدا ساخته و حجمش اندازه‌گیری می‌شود؛ از آن لحظه هر ساعت مبلغ مربوط از کیف پول کسر می‌شود. هنگام ثبت اسنپ‌شات چیزی از پیش کسر نمی‌شود و تا وقتی حجم صفر یا اندازه‌گیری‌نشده باشد، هزینه‌ای ثبت نمی‌شود.

حجم به گیگابایت کامل بعدی گرد می‌شود. جدول زیر نشان می‌دهد کدام بخش از مدل هزینه قطعی است و کدام هنوز اعلام نشده؛ مبلغ قطعی پیش از فعال‌سازی در پنل و صفحهٔ قیمت‌گذاری نمایش داده می‌شود. برای برآورد امروز، نسخهٔ مستقل در ذخیره‌سازی شیء با ۲٬۰۰۰ تومان برای هر گیگابایت در ماه، پس از ۱۰ گیگابایت رایگان، مبنای فعالی است.

فرم ساخت اسنپ‌شات در پنل آماده است و پس از فعال‌سازی سرویس این مراحل را خواهید داشت:

هر حساب در طرح فعلی می‌تواند تا ۵۰ اسنپ‌شات فعال داشته باشد. این سقف برای بیشتر تیم‌ها کافی است، به شرطی که نسخه‌های قدیمی را مرتب پاک کنید. اسنپ‌شات‌های حذف‌شده در این شمارش حساب نمی‌شوند.

نام هر اسنپ‌شات بین ۲ تا ۶۴ کاراکتر است و فقط حروف لاتین، عدد، خط تیره و زیرخط می‌پذیرد و باید با حرف یا عدد شروع و تمام شود. پیشنهاد عملی ما این است که در نام، منبع و دلیل گرفتن نسخه را بیاورید؛ مثلاً media-before-resize یا shared-uploads-2026-10. وقتی شش ماه بعد فهرست را مرور می‌کنید، همین نام‌ها تصمیم دربارهٔ نگه داشتن یا حذف را آسان می‌کنند.

یک عادت خوب دیگر، ثبت دلیل و تاریخ حذف برنامه‌ریزی‌شده در ابزار مدیریت پروژهٔ تیم است. اسنپ‌شاتی که هیچ‌کس دلیلش را به یاد ندارد، معمولاً ماه‌ها بی‌استفاده می‌ماند و هزینه می‌سازد.

هر اسنپ‌شات به حساب سازندهٔ خود تعلق دارد. فهرست، مشاهده و حذف همه بر اساس مالکیت حساب انجام می‌شود و حساب دیگری نمی‌تواند اسنپ‌شات شما را ببیند یا پاک کند. در طرح فعلی امکان اشتراک‌گذاری اسنپ‌شات با حساب دیگر وجود ندارد.

داده‌ها روی همان زیرساخت ذخیره‌سازی ایران‌کلاد در ایران نگه‌داری می‌شوند. چون هر کسی که به پنل حساب دسترسی دارد می‌تواند اسنپ‌شات بگیرد یا حذف کند، امنیت ورود به پنل اهمیت دارد: یک رمز طولانی و یکتا انتخاب کنید (ابزار ساخت رمز تصادفی کمک می‌کند) و آن را با کسی به اشتراک نگذارید. برای اسکریپت‌هایی که به باکت‌ها دسترسی دارند هم به‌جای کلید کل حساب، کلید محدود به همان باکت بسازید.

به یاد داشته باشید که اسنپ‌شات کنار منبع اصلی و روی همان سرویس نگه‌داری می‌شود. این نسخه برای برگشت از خطای انسانی عالی است، اما نسخهٔ مستقلی در مکان دیگر حساب نمی‌شود؛ بخش بعدی دربارهٔ همین موضوع است.

قاعدهٔ شناخته‌شدهٔ ۳-۲-۱ می‌گوید از داده‌های مهم سه نسخه داشته باشید، روی دو نوع رسانهٔ متفاوت و یکی در مکانی جدا. اسنپ‌شات در این قاعده نقش نسخهٔ سریع و نزدیک را بازی می‌کند: ساختش ساده است و برای برگشت از اشتباه‌های روزمره بهترین گزینه است.

برای لایهٔ دوم، یک نسخهٔ مستقل از دادهٔ حیاتی بسازید؛ مثلاً با restic یا rclone از فضای فایل اشتراکی به یک باکت جداگانه، یا خروجی دیتابیس را به‌صورت شبانه در باکت دیگری بریزید. اگر سرور پشتیبان‌گیری خودتان را می‌خواهید، راهنمای نصب restic-server را ببینید. لایهٔ سوم، نسخه‌ای خارج از حساب ابری اصلی است که به سیاست سازمان شما بستگی دارد.

با این ترکیب، اسنپ‌شات برای چند روز یا چند هفته نگه داشته می‌شود و پس از اطمینان از درستی تغییرات حذف می‌شود، در حالی که نسخه‌های مستقل برای بازه‌های طولانی‌تر باقی می‌مانند.

لازم نیست برای محافظت از داده منتظر این سرویس بمانید. برای سرورهای ابری، بکاپ سرور همین امروز فعال است. برای باکت‌ها، یک باکت دوم بسازید و با rclone sync یا aws s3 sync از باکت اصلی نسخه بگیرید؛ این کار را می‌توانید با یک cron روی سرور ابری خودکار کنید. عبارت زمان‌بندی را با ابزار سازندهٔ cron بسازید.

برای فضای فایل اشتراکی، ساده‌ترین روش آرشیو کردن پوشهٔ مهم با tar و انتقال آن به یک باکت است. چون فضای فایل با NFS روی سرورهای خودتان mount می‌شود، اسکریپت پشتیبان‌گیری می‌تواند روی همان سرور اجرا شود. برای پاک شدن خودکار نسخه‌های قدیمی، روی باکت مقصد قانون حذف خودکار (مثلاً پس از ۳۰ روز) تعریف کنید.

سرویس هنوز فعال نیست و تاریخ راه‌اندازی قطعی اعلام نشده است؛ هر خبری دربارهٔ آن در صفحهٔ تغییرات منتشر می‌شود. تعرفهٔ هر گیگابایت هم پیش از شروع سرویس تأیید و اعلام می‌شود و تا آن زمان عددی را قطعی اعلام نمی‌کنیم.

اسنپ‌شات از کل سرور گرفته نمی‌شود، زمان‌بندی خودکار در طرح فعلی وجود ندارد، اشتراک‌گذاری با حساب دیگر ممکن نیست و سقف ۵۰ اسنپ‌شات برای هر حساب برقرار است. گرفتن اسنپ‌شات از والیوم بلوک هم پس از راه‌اندازی فضای بلوک معنا پیدا می‌کند. اگر این محدودیت‌ها برای پروژهٔ شما مهم است، پیش از برنامه‌ریزی با پشتیبانی در تماس باشید.