IP شناور: یک آدرس ثابت، قابل جابه‌جایی بین سرورها

اگر سرویسی دارید که قطعی‌اش مستقیم به درآمد یا اعتبار شما ضربه می‌زند، IP شناور یکی از ساده‌ترین ابزارهای افزایش پایداری است. تیم‌هایی که یک سرور اصلی و یک سرور آماده به‌کار (standby) نگه می‌دارند، با آن می‌توانند در زمان خرابی یا نگه‌داری، ترافیک را بدون دست زدن به DNS منتقل کنند.

گروه دیگر کسانی هستند که آدرس سرورشان جایی بیرون از کنترل خودشان ثبت شده است: درگاه پرداختی که فقط از یک IP مشخص درخواست می‌پذیرد، سامانهٔ سازمانی مشتری که IP شما را در فهرست سفید گذاشته، یا دستگاه‌های IoT که آدرس سرور در firmware آن‌ها نوشته شده است. در این حالت‌ها عوض شدن IP یعنی هفته‌ها هماهنگی، و IP شناور این ریسک را حذف می‌کند.

IP شناور یک ابزار ساده است، اما در معماری‌های مختلف نقش‌های متفاوتی بازی می‌کند. چند الگوی متداول:

هر IP شناور چند وضعیت مشخص دارد و همهٔ مراحل از صفحهٔ IP شناور در پنل کاربری انجام می‌شود. دانستن این وضعیت‌ها کمک می‌کند بدانید در هر لحظه چه چیزی در اختیار دارید و هزینه از چه زمانی شروع می‌شود.

مثل سایر سرویس‌های ایران‌کلاد، هزینه ساعتی است و هر ساعت از کیف پول کسر می‌شود؛ قرارداد ماهانه و پیش‌پرداخت ندارد. نرخ به این بستگی دارد که IP در آن ساعت به سروری وصل باشد یا نه. نرخ حالت بدون اتصال عمداً بالاتر است تا آدرس‌های عمومی که منبع محدودی هستند، بی‌استفاده در حساب‌ها نمانند.

هزینهٔ IP شناور جدا از هزینهٔ سرور است؛ یعنی سروری که IP به آن وصل است همچنان هزینهٔ پلن خودش را دارد. معادل ماهانهٔ جدول زیر بر مبنای ۷۳۰ ساعت محاسبه شده و فقط برای مقایسه است. برای جمع‌بندی هزینهٔ کل زیرساخت، ماشین‌حساب هزینه و صفحهٔ قیمت‌گذاری را ببینید.

سه راه رایج برای جابه‌جا کردن ترافیک بین سرورها وجود دارد و هر کدام جای خودش را دارد. تغییر رکورد DNS رایگان است، اما تا وقتی کش resolver‌ها منقضی نشده، بخشی از کاربران هنوز به سرور قدیمی می‌روند. متعادل‌ساز بار ترافیک را هم‌زمان بین چند سرور پخش می‌کند و برای مقیاس افقی ساخته شده است. IP شناور میان این دو قرار می‌گیرد: یک مقصد در هر لحظه، اما با جابه‌جایی مستقل از DNS.

وقتی رزرو در پنل باز باشد، کل فرایند چند دقیقه کار دستی دارد و بخش زیادی از آن انتظار برای تخصیص آدرس است:

یک الگوی کم‌هزینه و قابل اعتماد این است: دو سرور هم‌اندازه با تنظیمات یکسان می‌سازید، اپلیکیشن را روی هر دو مستقر می‌کنید و داده‌ها را در جایی مشترک نگه می‌دارید؛ مثلاً یک دیتابیس مدیریت‌شده که هر دو سرور به آن وصل می‌شوند. IP شناور به سرور اصلی وصل است و سرور دوم آماده و خاموش‌نشده منتظر می‌ماند.

برای ارتباط داخلی میان سرورها، مثل همگام‌سازی فایل یا اتصال به دیتابیس خودمیزبان، از شبکهٔ خصوصی استفاده کنید تا این ترافیک از اینترنت عمومی عبور نکند. پایش در دسترس بودن سرور اصلی را هم جدی بگیرید؛ هرچه زودتر از خرابی باخبر شوید، زودتر IP را منتقل می‌کنید. یک بار سناریوی جابه‌جایی را در ساعت کم‌ترافیک تمرین کنید تا روز حادثه غافلگیر نشوید.

هر IP شناور فقط به حسابی که آن را رزرو کرده تعلق دارد و همهٔ عملیات آن، یعنی اتصال، جداسازی و آزادسازی، پس از ورود به پنل و با محافظت CSRF انجام می‌شود. هنگام اتصال، سامانه بررسی می‌کند سرور مقصد متعلق به همان حساب باشد؛ بنابراین نمی‌توان آدرس را به سرور شخص دیگری وصل کرد.

یادتان باشد IP شناور یک مسیر ورودی جدید به سرور شماست. اگر روی سرور فایروال دارید، قوانین را طوری بنویسید که روی این آدرس هم اعمال شوند. فایروال ابری و برای سرویس‌های وب، محافظت DDoS لایه‌های تکمیلی مناسبی هستند. برای بررسی اینکه پورت مورد نظر روی آدرس جدید از بیرون باز است، ابزار بررسی پورت کمک می‌کند.

اگر سرویسی دارید که مدت‌هاست روی IP خود سرور کار می‌کند، انتقال به IP شناور را مرحله‌ای انجام دهید. ابتدا IP شناور را رزرو و به همان سرور فعلی وصل کنید و مطمئن شوید سرویس روی آن پاسخ می‌دهد. سپس TTL رکورد DNS را چند ساعت قبل کاهش دهید و رکورد را به آدرس جدید تغییر دهید؛ مدیریت رکوردها را می‌توانید در DNS ابری انجام دهید.

تا مدتی هر دو آدرس را فعال نگه دارید تا کلاینت‌هایی که آدرس قدیمی را کش کرده‌اند هم پاسخ بگیرند. اگر شریکی آدرس شما را در فهرست سفید دارد، آدرس جدید را پیش از تغییر به او اعلام کنید. با ابزار جست‌وجوی DNS می‌توانید ببینید رکورد جدید از دید resolver‌های عمومی منتشر شده است یا نه.

IP شناور خودش سلامت سرور را بررسی نمی‌کند و جابه‌جایی خودکار انجام نمی‌دهد؛ تصمیم جابه‌جایی با شماست و از پنل اعمال می‌شود. در هر لحظه هم فقط به یک سرور وصل است، پس برای پخش بار بین چند سرور مناسب نیست. هر حساب حداکثر پنج IP شناور هم‌زمان می‌تواند داشته باشد و فقط به سرورهای همان حساب در ایران‌کلاد وصل می‌شود.

آزادسازی برگشت‌پذیر نیست و آدرس ممکن است به مشتری دیگری برسد. نرخ حالت بدون اتصال بالاتر است، پس IP‌هایی را که مدت طولانی استفاده نمی‌کنید نگه ندارید. و در نهایت، این سرویس هنوز در مرحلهٔ فعال‌سازی نهایی است؛ وضعیت لحظه‌ای را در صفحهٔ IP شناور پنل ببینید و اگر امروز به آدرس ثابت نیاز دارید، فعلاً از IP عمومی اختصاصی خود سرور استفاده کنید.