IPv6 با پیشوند ‎/48 اختصاصی

در حالت دو‌پشته، سرور هم آدرس IPv4 دارد و هم IPv6، و سیستم‌عامل هر دو را هم‌زمان مدیریت می‌کند. مرورگر یا کلاینت کاربر بسته به اتصال خودش یکی از دو مسیر را انتخاب می‌کند. بنابراین هیچ کاربری به خاطر نداشتن IPv6 از دسترس خارج نمی‌شود و کاربرانی که IPv6 دارند هم مسیر کوتاه‌تر و مستقیم‌تری می‌گیرند.

وضعیت امروز را صریح بگوییم: هر سرور ابری ایران‌کلاد به‌طور پیش‌فرض یک آدرس IPv4 عمومی دریافت می‌کند و آدرس IPv6 به‌صورت خودکار به سرورها تخصیص داده نمی‌شود. مسیر IPv6 در ایران‌کلاد پیشوند ‎/48 اختصاصی است که صورت‌حساب و صفحهٔ پنل آن آماده است و تخصیص آن پس از هماهنگی نهایی مخزن آدرس فعال می‌شود. تا آن زمان سرویس شما از طریق IPv4 برای همهٔ کاربران، از جمله کاربران دارای IPv6 از مسیرهای ترجمهٔ اپراتور، در دسترس است.

دو‌پشته روش توصیه‌شده برای گذار است: هیچ چیزی را خاموش نمی‌کنید، فقط مسیر دوم اضافه می‌شود. بهترین استفاده از زمان فعلی، آماده‌کردن نرم‌افزار، لاگ‌ها و قواعد فایروال است تا وقتی پیشوند در دسترس قرار گرفت، فعال‌سازی فقط چند قدم کوتاه باشد.

پیشوند ‎/48 یک بلوک آدرس IPv6 ثابت است که به حساب شما تعلق می‌گیرد. یک ‎/48 شامل ۶۵٬۵۳۶ زیرشبکهٔ ‎/64 است و هر ‎/64 به‌تنهایی بیش از هجده میلیارد میلیارد آدرس دارد. چنین فضایی برای یک سایت ساده لازم نیست؛ برای سازمانی که شبکه‌اش را به بخش‌های متعدد تقسیم می‌کند یا ناوگان بزرگی از سرور دارد، طراحی آدرس‌دهی را ساده و پایدار می‌کند.

مزیت اصلی پیشوند اختصاصی ثبات است: وقتی قواعد فایروال، فهرست‌های مجاز طرف مقابل یا مستندات شبکه را بر اساس یک بلوک ثابت می‌نویسید، با جابه‌جایی سرورها لازم نیست همه‌چیز را بازنویسی کنید. هر حساب حداکثر سه پیشوند فعال هم‌زمان می‌تواند داشته باشد.

بسیاری از سناریوهای واقعی بدون IPv6 هم کار می‌کنند، اما با آن ساده‌تر یا ارزان‌تر می‌شوند. چند نمونه که بیشتر می‌بینیم:

آدرس IPv4 عمومی جزو هزینهٔ سرور است و جداگانه حساب نمی‌شود. محصول IPv6 ایران‌کلاد پیشوند ‎/48 اختصاصی است؛ قیمت آن ماهانه تعریف شده اما مثل همهٔ سرویس‌های ایران‌کلاد ساعتی از کیف پول کسر می‌شود؛ مبلغ ساعتی از تقسیم قیمت ماهانه بر ۷۲۰ ساعت و گرد کردن به بالا به‌دست می‌آید. پس هر وقت پیشوند را آزاد کنید، از ساعت بعد چیزی پرداخت نمی‌کنید.

اگر موجودی کیف پول برای ساعت جاری کافی نباشد، آن ساعت ثبت نمی‌شود و در نوبت بعد دوباره تلاش می‌شود؛ برای جلوگیری از اختلال، کیف پول را همیشه شارژ نگه دارید. هزینهٔ سرورهایی که از این آدرس‌ها استفاده می‌کنند جداگانه است و در قیمت‌گذاری آمده است.

انتخاب درست به اندازهٔ زیرساخت و نوع کاربران شما بستگی دارد. این جدول تفاوت‌های عملی را کنار هم می‌گذارد:

فعال‌کردن IPv6 بیشتر یک کار برنامه‌ریزی‌شده است تا یک کلیک. قدم‌های اول را می‌توانید همین امروز روی IPv4 انجام دهید و بقیه را پس از تخصیص پیشوند ‎/48:

هیچ کاربری آدرس IPv6 را تایپ نمی‌کند؛ کلاینت‌ها از DNS می‌پرسند. رکورد A آدرس IPv4 را برمی‌گرداند و رکورد AAAA آدرس IPv6 را. تا وقتی AAAA تعریف نشده باشد، حتی اگر سرویس آدرس IPv6 داشته باشد، کاربران از مسیر IPv4 می‌آیند. سرویس DNS ابری ایران‌کلاد رکورد AAAA را در کنار A‏، CNAME‏، MX‏، TXT‏، NS‏، SRV و CAA پشتیبانی می‌کند.

یک اشتباه رایج این است که AAAA اضافه شود اما وب‌سرور روی IPv6 گوش ندهد یا فایروال آن را ببندد. در این حالت کاربران IPv6 ابتدا تلاش ناموفق می‌کنند و بعد به IPv4 برمی‌گردند که تجربهٔ کندی می‌سازد. به همین دلیل در قدم‌های بالا، AAAA را آخر از همه اضافه می‌کنیم.

اگر از گواهی SSL استفاده می‌کنید، نگرانی خاصی وجود ندارد: گواهی به نام دامنه صادر می‌شود، نه به آدرس، و برای هر دو خانواده یکسان کار می‌کند.

بزرگ‌ترین خطر امنیتی IPv6، فراموش‌شدن آن است. سروری که در IPv4 پشت قواعد دقیق فایروال است، ممکن است روی IPv6 همهٔ پورت‌ها را باز داشته باشد، چون کسی قاعدهٔ معادل را ننوشته. حذف NAT هم به این معناست که هر سرویسی که روی آدرس سراسری گوش می‌دهد، مستقیماً از اینترنت دیده می‌شود.

اعتبارسنجی قواعد فایروال سرور ایران‌کلاد هم آدرس IPv4 و هم IPv6 را می‌پذیرد و طول پیشوند تا ‎/128 مجاز است. پیشنهاد ما سیاست «همه‌چیز بسته مگر موارد لازم» برای هر دو خانواده است. سرویس‌های داخلی مثل دیتابیس را اصلاً روی آدرس عمومی قرار ندهید و به‌جای آن از شبکهٔ خصوصی استفاده کنید.

پس از هر تغییر، با ابزار بررسی پورت از بیرون تست کنید که فقط پورت‌های مورد نظر باز مانده‌اند.

مهاجرت به IPv6 یک جابه‌جایی نیست، یک افزودن تدریجی است. پس از دریافت پیشوند، ابتدا محیط آزمایشی را دو‌پشته کنید، لاگ‌ها و ابزارهای پایش را بررسی کنید که آدرس‌های IPv6 را درست ثبت می‌کنند و بعد سراغ سرویس تولیدی بروید. برنامه‌هایی که آدرس IP را در دیتابیس ذخیره می‌کنند، باید ستونی داشته باشند که رشتهٔ ۱۲۸ بیتی را جا بدهد؛ این نکته معمولاً در کدهای قدیمی فراموش می‌شود.

برای پیشوند ‎/48 اختصاصی، طرح آدرس‌دهی را از ابتدا روی کاغذ بنویسید: کدام ‎/64 برای کدام محیط یا تیم است. با این کار، افزودن سرور جدید یا انتقال یک سرویس به معنای کپی‌کردن یک الگو است، نه تصمیم‌گیری دوباره.

رزرو پیشوند ‎/48 اختصاصی هنوز فعال نشده است. صورت‌حساب، سقف حساب و صفحهٔ پنل آماده‌اند، اما تخصیص پس از هماهنگی نهایی مخزن آدرس باز می‌شود و تا آن زمان دکمهٔ رزرو غیرفعال است. اطلاعات این صفحه برای برنامه‌ریزی است و امروز قابل سفارش نیست.

سرورها امروز فقط آدرس IPv4 عمومی دریافت می‌کنند و تخصیص خودکار IPv6 به سرورها وجود ندارد. پراکسی لبهٔ CDN و برخی ابزارها هنوز بیشتر بر IPv4 تکیه دارند؛ اگر سرویسی کاملاً IPv6-only طراحی می‌کنید، پیش از تصمیم نهایی با پشتیبانی هماهنگ کنید. پس از آزادسازی یک پیشوند هم تضمینی برای دریافت دوبارهٔ همان بلوک وجود ندارد.