تولید هش MD5‏، SHA⁠-⁠1‏، SHA⁠-⁠256 و SHA⁠-⁠512

متن را در کادر ورودی بنویسید یا بچسبانید؛ پنج هش MD5‏، SHA-1‏، SHA-256‏، SHA-384 و SHA-512 همان لحظه کنار آن ظاهر می‌شوند و کنار هر کدام دکمهٔ کپی هست. خروجی به‌طور پیش‌فرض هگزادسیمال با حروف کوچک است؛ همان قالبی که sha256sum و بیشتر صفحه‌های دانلود نمایش می‌دهند. با دکمه‌های بالای کادر می‌توانید حروف بزرگ یا Base64 خود بایت‌های هش را بگیرید. ابزار با کلمهٔ iranclaud شروع می‌شود تا شکل خروجی را ببینید.

در حالت «فایل»، فایلی تا ۵۱۲ مگابایت را انتخاب کنید یا روی کادر رها کنید. مرورگر فایل را فقط در حافظهٔ خودش می‌خواند و هیچ بایتی از آن آپلود نمی‌شود؛ نتیجه دقیقاً همان چیزی است که sha256sum یا md5sum روی همان فایل می‌دهد. در کادر «مقایسه با checksum» هم می‌توانید هش منتشرشده یا یک خط کامل از فایل SHA256SUMS را بچسبانید تا ابزار بگوید با کدام الگوریتم مطابقت دارد یا ندارد.

متن پیش از هش شدن با UTF-8 به بایت تبدیل می‌شود، بنابراین هش متن فارسی با هش همان متن در لینوکس یا برنامه‌های دیگری که UTF-8 استفاده می‌کنند یکسان است. هر نویسه اهمیت دارد: فاصلهٔ اضافه، خط جدید انتهایی یا تفاوت نیم‌فاصله و فاصله، هش کاملاً متفاوتی می‌سازد.

هر چهار الگوریتم از خانوادهٔ SHA هستند، اما وضعیت امنیتی‌شان یکسان نیست. برای SHA-1 در عمل برخورد پیدا شده است، یعنی دو ورودی متفاوت با هش یکسان ساخته‌اند؛ بنابراین برای امضا، گواهی یا هر جایی که مهاجم ممکن است ورودی را دستکاری کند، نباید استفاده شود. SHA-1 فقط برای سازگاری با سیستم‌های قدیمی و شناسه‌های غیرامنیتی در این ابزار هست.

SHA-256 انتخاب پیش‌فرض امروز است: سریع، همه‌جا پشتیبانی‌شده و امن. SHA-384 و SHA-512 خروجی بلندتری دارند و روی پردازنده‌های ۶۴ بیتی گاهی حتی سریع‌ترند؛ SHA-384 در Subresource Integrity مرورگرها رایج است. MD5 سال‌هاست برای کاربردهای امنیتی شکسته شده و ساختن دو فایل متفاوت با MD5 یکسان روی یک لپ‌تاپ معمولی ممکن است. ابزار آن را فقط برای سازگاری با checksum‌های قدیمی، مثل فایل‌های md5sum برخی مخازن، محاسبه می‌کند و کنارش برچسب «ناامن برای امنیت» می‌گذارد.

رایج‌ترین کاربرد، بررسی سالم بودن فایل دانلودشده است. توزیع‌های لینوکس کنار هر فایل ISO یک فایل SHA256SUMS منتشر می‌کنند؛ هش فایل دانلودشده را حساب کنید و با آن مقایسه کنید تا مطمئن شوید فایل ناقص یا دستکاری‌شده نیست. همین منطق برای بکاپ‌ها هم کاربرد دارد: پیش از انتقال فایل بکاپ به فضای ذخیره‌سازی S3 هش آن را ثبت کنید تا هنگام بازیابی بتوانید درستی‌اش را بسنجید.

در ابزارهای روزمره هم هش همه‌جا هست. شناسهٔ هر ایمیج در Docker یک digest از نوع sha256 است و کشیدن ایمیج با digest به‌جای برچسب، تضمین می‌کند دقیقاً همان نسخه اجرا شود. Git کامیت‌ها را با هش شناسایی می‌کند و اثر انگشت کلید SSH که هنگام اولین اتصال به سرور می‌بینید، هش SHA-256 کلید عمومی آن است.

روی هر سرور لینوکسی دستورهای md5sum‏، sha1sum‏، sha256sum و sha512sum از بستهٔ coreutils در دسترس‌اند و فایل را مستقیم هش می‌کنند؛ برای فایل‌های روی خود سرور و فایل‌های بزرگ‌تر از ۵۱۲ مگابایت همین دستورها راه درست‌اند. مهم‌ترین تله در مقایسه با این ابزار، خط جدید است: echo iranclaud | sha256sum هش متن به‌اضافهٔ یک خط جدید را می‌دهد و با خروجی ابزار نمی‌خواند. از echo -n یا printf استفاده کنید تا خروجی یکسان شود.

گزینهٔ -c در sha256sum فهرستی از هش‌ها را از فایل می‌خواند و همهٔ فایل‌ها را یکجا بررسی می‌کند. OpenSSL هم هش و HMAC را پشتیبانی می‌کند و برای ساخت مقدار Subresource Integrity لازم است، چون آن مقدار باید Base64 خود بایت‌های هش باشد، نه Base64 رشتهٔ هگز. اشتباه گرفتن این دو، خطای رایجی است که باعث می‌شود مرورگر اسکریپت را مسدود کند.

ابزارهای ساخت فرانت‌اند مثل Vite و Webpack، چند نویسهٔ اول هش محتوای هر فایل را در نامش می‌گذارند؛ مثلاً app.3f2a1c.js. تا وقتی محتوا تغییر نکرده، نام فایل ثابت می‌ماند و مرورگر و CDN می‌توانند آن را برای مدت طولانی کش کنند. با هر تغییر، هش و در نتیجه نام فایل عوض می‌شود و نسخهٔ جدید بدون نیاز به پاک کردن کش به دست کاربر می‌رسد.

این روش با CDN ایران‌کلاد که فایل‌های ایستا را در لبهٔ داخل ایران کش می‌کند، به‌خوبی جور است: فایل‌های هش‌دار را با مدت کش طولانی سرو کنید و فقط فایل HTML را کوتاه‌مدت نگه دارید. هدر ETag که بسیاری از وب‌سرورها برمی‌گردانند هم شناسه‌ای برای نسخهٔ فایل است که مرورگر با آن می‌پرسد آیا نسخهٔ کش‌شده هنوز معتبر است یا نه.

SHA-256 عمداً سریع طراحی شده است و همین سرعت برای رمز عبور نقطه‌ضعف است. یک کارت گرافیک معمولی در هر ثانیه میلیاردها هش SHA-256 می‌سازد؛ اگر پایگاه دادهٔ هش رمزها نشت کند، رمزهای ساده در چند دقیقه پیدا می‌شوند. جدول‌های از پیش ساخته‌شده هم برای رمزهای رایج آماده‌اند و هش بدون نمک را تقریباً فوراً برمی‌گردانند.

برای رمز عبور کاربران از الگوریتم‌های کند و نمک‌دار مثل Argon2id یا bcrypt استفاده کنید که در PHP با password_hash و در بیشتر زبان‌ها با کتابخانهٔ استاندارد در دسترس‌اند. همین هشدار برای داده‌های کوتاه و قابل‌حدس مثل کد ملی یا شمارهٔ موبایل هم صادق است: فضای حالت‌های ممکنشان آن‌قدر کوچک است که هش سادهٔ آن‌ها با امتحان همهٔ حالت‌ها برگشت‌پذیر است. برای ساختن رمز قوی هم تولید پسورد را امتحان کنید.

هش ساده فقط می‌گوید داده تغییر کرده یا نه، اما نمی‌گوید چه کسی آن را ساخته است. اگر مهاجم هم فایل و هم هش کنارش را عوض کند، مقایسه چیزی را آشکار نمی‌کند. برای همین فایل SHA256SUMS توزیع‌ها خودش با GPG امضا می‌شود و باید امضا را هم بررسی کرد.

HMAC هش را با یک کلید مخفی ترکیب می‌کند و برای تأیید پیام‌هایی به کار می‌رود که هر دو طرف کلید را دارند؛ امضای webhook‌ها و توکن‌های JWT با الگوریتم HS256 نمونه‌های رایج‌اند. محتوای توکن را با دیکودر JWT ببینید. امضای دیجیتال با کلید عمومی و خصوصی کار می‌کند و پایهٔ گواهی‌های SSL است که امروز با الگوریتم‌های خانوادهٔ SHA-2 مثل SHA-256 یا SHA-384 امضا می‌شوند. این ابزار HMAC و امضا نمی‌سازد و فقط هش ساده تولید می‌کند.

هش‌های خانوادهٔ SHA با API رمزنگاری خود مرورگر، یعنی SubtleCrypto، و MD5 با جاوااسکریپت همین صفحه در دستگاه شما محاسبه می‌شوند. سرور ایران‌کلاد فقط صفحه را تحویل می‌دهد و متن ورودی، فایل انتخاب‌شده یا هش‌ها به هیچ سروری ارسال نمی‌شوند و جایی ذخیره نمی‌شوند؛ برخلاف برخی ابزارهای دیگر این سایت، حتی در آدرس صفحه هم چیزی نگه داشته نمی‌شود. اگر مرورگر شما SubtleCrypto را در اختیار نگذارد، که معمولاً در صفحه‌های غیر HTTPS یا مرورگرهای بسیار قدیمی رخ می‌دهد، ابزار پیام خطا نشان می‌دهد و فقط MD5 را می‌سازد.

با این حال، هش کردن یک رمز عبور واقعی در هر ابزار آنلاین ایدهٔ خوبی نیست؛ افزونه‌های مرورگر می‌توانند محتوای صفحه را ببینند. برای داده‌های حساس، دستور sha256sum روی سیستم یا سرور ابری خودتان امن‌ترین انتخاب است.

فایل تا ۵۱۲ مگابایت پذیرفته می‌شود و کل آن در حافظهٔ مرورگر خوانده می‌شود؛ برای فایل بزرگ‌تر از sha256sum یا در ویندوز از دستور certutil -hashfile نام‌فایل SHA256 استفاده کنید. BLAKE2‏، SHA-3‏، HMAC و هش رمز عبور مثل bcrypt ساخته نمی‌شوند. خروجی Base64 ابزار، Base64 خود بایت‌های هش است؛ همان مقداری که Subresource Integrity بعد از پیشوند sha384- می‌خواهد. تبدیل رشتهٔ هگز با ابزار Base64 نتیجهٔ درستی نمی‌دهد، چون آن ابزار نویسه‌های هگز را کدگذاری می‌کند، نه بایت‌ها را.

برای مقایسهٔ دو فایل متنی و دیدن اینکه دقیقاً کجا با هم فرق دارند، هش فقط می‌گوید «متفاوت‌اند»؛ ابزار مقایسهٔ متن تفاوت‌ها را خط‌به‌خط نشان می‌دهد. و اگر هدف نهایی شما حفاظت از داده‌های سرور است، هش جای بکاپ منظم را نمی‌گیرد؛ هش فقط می‌گوید بکاپ سالم است یا نه.