جست‌وجوی WHOIS دامنه

بیشترین استفادهٔ WHOIS پیش از خرید دامنه است: می‌خواهید بدانید نامی که در ذهن دارید آزاد است یا نه، و اگر ثبت شده، چه زمانی منقضی می‌شود و چند سال است که در اختیار صاحب فعلی است. کاربرد مهم دوم، پایش دامنه‌های خودتان است؛ به‌خصوص در شرکت‌هایی که دامنه‌ها سال‌ها پیش توسط کارمندی ثبت شده‌اند که دیگر در شرکت نیست و کسی نمی‌داند حساب ثبت‌کننده کجاست.

تیم‌های پشتیبانی و امنیت هم WHOIS را زیاد به کار می‌برند: پیدا کردن ثبت‌کننده برای گزارش یک سایت فیشینگ، بررسی اینکه نیم‌سرورهای یک دامنه بعد از مهاجرت درست تغییر کرده‌اند یا نه، و تشخیص اینکه چرا ناگهان سایتی باز نمی‌شود. گاهی پاسخ در یک سطر وضعیت است: دامنه منقضی شده یا در حالت hold قرار گرفته است.

وقتی نام دامنه را وارد می‌کنید، فرم به سرور ایران‌کلاد ارسال می‌شود. ورودی باید یک نام دامنهٔ معتبر با دست‌کم یک نقطه باشد؛ آدرس IP، پروتکل و مسیر پذیرفته نمی‌شوند. سرور ابتدا از whois.iana.org می‌پرسد که سرور WHOIS این پسوند کدام است و سپس همان سؤال را از سرور معرفی‌شده می‌پرسد. برای هر مرحله حداکثر پنج ثانیه صبر می‌شود و پاسخ به ۶۴ کیلوبایت محدود است. پیش از ارسال، مرورگر شما ورودی را بررسی می‌کند: پروتکل و مسیر نشانی چسبانده‌شده را جدا می‌کند، دامنهٔ فارسی را به punycode تبدیل می‌کند و ورودی نامعتبر را با دلیل دقیق رد می‌کند. تا رسیدن پاسخ، زمان سپری‌شده نمایش داده می‌شود و با دکمهٔ «لغو» یا کلید Esc می‌توانید جست‌وجو را متوقف کنید.

اگر سرور رجیستری پاسخ ندهد، ابزار پاسخ IANA را با یادداشتی دربارهٔ ناموفق بودن مرحلهٔ دوم نشان می‌دهد تا دست‌کم بدانید رجیستری کدام سازمان است. بالای نتیجه، نام سرور پاسخ‌دهنده آمده است و اگر رجیستری نام را پیدا نکند، ابزار همین را صریح می‌گوید تا بدانید دامنه احتمالاً آزاد است. با «کپی لینک این جست‌وجو» پیوندی می‌گیرید که با باز شدن، همین دامنه را دوباره جست‌وجو می‌کند. پاسخ خام همیشه کامل نمایش داده می‌شود و یک پنل خلاصه هم فیلدهای مهم را از آن بیرون می‌کشد تا لازم نباشد میان پنجاه خط متن دنبال تاریخ انقضا بگردید.

پنل خلاصه فقط فیلدهایی را نشان می‌دهد که در پاسخ پیدا شوند. برچسب کنار تاریخ انقضا تعداد روزهای باقی‌مانده را با رنگ نشان می‌دهد: سبز برای سی روز یا بیشتر، کهربایی برای کمتر از سی روز و قرمز برای دامنه‌ای که تاریخ انقضایش گذشته است.

از سال ۲۰۱۸ و با اجرای مقررات عمومی حفاظت از دادهٔ اروپا (GDPR)، رجیستری‌ها و ثبت‌کننده‌های پسوندهای عمومی مثل ‎.com‏، ‎.net و ‎.org اطلاعات شخصی مالک، شامل نام، نشانی، تلفن و ایمیل، را در پاسخ عمومی WHOIS پنهان می‌کنند. به‌جای آن عبارت‌هایی مثل REDACTED FOR PRIVACY یا نام یک سرویس حفظ حریم خصوصی می‌بینید. ایرنیک هم برای دامنه‌های ‎.ir اطلاعات شخصی دارندگان را محدود نمایش می‌دهد.

برای تماس با صاحب یک دامنه معمولاً باید از فرم یا ایمیلی که ثبت‌کننده در اختیار می‌گذارد استفاده کنید. برای گزارش سوءاستفاده، ایمیل Abuse که در خلاصهٔ ابزار نمایش داده می‌شود مسیر درست است. اگر خودتان دامنه دارید، پنهان کردن اطلاعات تماس از دید عموم جلوی بخش زیادی از هرزنامه‌ها و تماس‌های فریبنده را می‌گیرد.

در پاسخ خام بیشتر پسوندهای عمومی سطرهایی با عنوان Domain Status می‌بینید. این وضعیت‌ها کدهای استاندارد پروتکل EPP هستند و می‌گویند چه کارهایی روی دامنه مجاز است. وضعیت‌هایی که با client شروع می‌شوند را ثبت‌کننده تنظیم کرده و آن‌هایی که با server شروع می‌شوند را رجیستری.

وضعیت clientTransferProhibited که به آن قفل انتقال می‌گویند کاملاً عادی و مطلوب است و جلوی انتقال ناخواسته را می‌گیرد؛ پیش از انتقال دامنه باید آن را در پنل ثبت‌کنندهٔ فعلی باز کنید. وضعیت‌های hold یعنی دامنه در DNS منتشر نمی‌شود و سایت و ایمیل از کار افتاده‌اند. redemptionPeriod و pendingDelete هم مراحل پایانی عمر دامنهٔ منقضی‌شده‌اند.

منقضی شدن دامنه از منقضی شدن گواهی SSL خطرناک‌تر است. با انقضای دامنه، سایت، ایمیل و هر سرویسی که به آن وابسته است از کار می‌افتد و اگر دامنه وارد مرحلهٔ حذف شود، ممکن است کس دیگری آن را ثبت کند. در پسوندهای عمومی معمولاً پس از انقضا یک دورهٔ مهلت برای تمدید عادی وجود دارد و بعد از آن دورهٔ بازگردانی با هزینهٔ بیشتر؛ طول این دوره‌ها به رجیستری و ثبت‌کننده بستگی دارد.

ساده‌ترین روش پیشگیری، تمدید خودکار و چند سال ثبت پیش‌پرداخت است. برای دامنه‌هایی که در ثبت دامنهٔ ایران‌کلاد دارید، تمدید خودکار از سی روز پیش از انقضا با قیمتی که هنگام سفارش ثابت شده انجام می‌شود و یادآوری‌های سی، چهارده و هفت روزه در پنل نمایش داده می‌شود. برای دامنه‌هایی که جای دیگری ثبت شده‌اند، هر چند ماه یک بار تاریخ انقضا را با همین ابزار بررسی کنید و ایمیل ثبت‌شده در حساب ثبت‌کننده را به‌روز نگه دارید.

اگر WHOIS نشان دهد دامنه‌ای که می‌خواهید ثبت نشده است، می‌توانید آن را از ثبت دامنه ایران‌کلاد با پرداخت تومانی از کیف پول ثبت کنید. ثبت پسوندهای بین‌المللی مثل ‎.com‏، ‎.net‏، ‎.org و ‎.io پشتیبانی می‌شود؛ ثبت دامنهٔ ‎.ir فعلاً در پنل یکپارچه نشده است. برای دامنه‌های ثبت‌شده در ایران‌کلاد، حفاظت از حریم خصوصی WHOIS و قفل انتقال از پنل قابل تنظیم است و زون DNS مدیریت‌شده هم خودکار ساخته می‌شود.

اگر دامنه را جای دیگری دارید و می‌خواهید آن را به ایران‌کلاد بیاورید، WHOIS قبل از شروع انتقال دامنه سه چیز را به شما می‌گوید: ثبت‌کنندهٔ فعلی کیست، قفل انتقال باز شده یا نه و تاریخ انقضا چقدر نزدیک است. اگر به دنبال خرید دامنه‌ای هستید که در اختیار شخص دیگری است، بازار دامنه را هم ببینید.

RDAP جانشین مدرن WHOIS است که پاسخ را به‌صورت JSON ساختاریافته و روی HTTPS برمی‌گرداند. از ژانویهٔ ۲۰۲۵، ICANN برای پسوندهای عمومی RDAP را منبع رسمی داده‌های ثبت قرار داده و ارائهٔ WHOIS روی پورت ۴۳ دیگر الزامی نیست. این ابزار فقط از WHOIS کلاسیک استفاده می‌کند؛ پس اگر رجیستری یا ثبت‌کننده‌ای سرویس پورت ۴۳ را محدود یا خاموش کرده باشد، ممکن است پاسخ خالی یا ناقص بگیرید.

چون جست‌وجو سمت سرور انجام می‌شود، نام دامنه‌ای که وارد می‌کنید به سرور ایران‌کلاد ارسال می‌شود و سرور ما آن را از IANA و رجیستری مربوط می‌پرسد؛ این سازمان‌ها درخواست را از آدرس ایران‌کلاد می‌بینند، نه از آدرس شما. کد این ابزار نام دامنه یا نتیجه را در پایگاه داده ذخیره نمی‌کند. دیگر محدودیت‌ها: زیردامنه‌ها معمولاً پاسخ نمی‌دهند، چون WHOIS برای دامنهٔ ثبت‌شده است، و آدرس IP پذیرفته نمی‌شود.

WHOIS می‌گوید دامنه کجا ثبت شده و نیم‌سرورهایش چیست؛ برای دیدن رکوردهایی که آن نیم‌سرورها واقعاً برمی‌گردانند از بررسی DNS استفاده کنید. اگر سایت روی دامنه بالا می‌آید، با تست SSL تاریخ انقضای گواهی را هم ببینید تا هر دو تاریخ حساس را یک‌جا داشته باشید.

اگر WHOIS را برای بررسی یک ایمیل یا لینک مشکوک استفاده می‌کنید، سن دامنه، ثبت‌کننده و تاریخ آخرین تغییر سه نشانهٔ مهم‌اند: دامنه‌ای که چند روز پیش ثبت شده و نام یک برند شناخته‌شده را تقلید می‌کند، تقریباً همیشه برای فیشینگ ساخته شده است. فهرست کامل ابزارهای رایگان را در صفحهٔ ابزارها ببینید.