جوملا — سیستم مدیریت محتوا، کاملاً مدیریت‌شده

جوملا در هسته‌اش امکاناتی دارد که در بسیاری از سیستم‌های دیگر به افزونه نیاز دارد. سناریوهایی که جوملا آماده در آن‌ها خوب جواب می‌دهد:

سرور سایت با Debian 12 ساخته می‌شود و Apache‏، PHP با افزونه‌های لازم جوملا از جمله intl‏، gd‏، zip و bcmath، و پایگاه دادهٔ MariaDB روی آن نصب می‌شوند. بستهٔ کامل آخرین نسخهٔ منتشرشدهٔ جوملا از آینهٔ داخلی ایران‌کلاد دریافت و با نصب‌کنندهٔ خط فرمان رسمی جوملا نصب می‌شود.

نام اولیهٔ سایت My Site است و حساب مدیر با نام کاربری admin و رمز تصادفی ۱۶ نویسه‌ای ساخته می‌شود. ایمیل مدیر یک ایمیل نمونه است که باید همان ابتدا با ایمیل خودتان جایگزین شود تا بازیابی رمز و اعلان‌های جوملا به شما برسد. جدول‌های پایگاه داده پیشوند jos_ دارند.

پوشهٔ نصب جوملا پس از پایان کار حذف می‌شود و فایل htaccess از نسخهٔ نمونهٔ خود جوملا ساخته می‌شود. بازنویسی نشانی روی وب‌سرور فعال است، پس با یک تیک در تنظیمات سراسری، آدرس‌ها بدون index.php و خوانا نمایش داده می‌شوند.

هزینهٔ راه‌اندازی جوملا ۲۹۰٬۰۰۰ تومان است و فقط یک بار هنگام ساخت کسر می‌شود. پس از آن، هر ساعت قیمت پلن سرور و ۲۰۰ تومان هزینهٔ مدیریت از کیف پول کم می‌شود. اعداد ماهانه بر پایهٔ ۷۳۰ ساعت است.

جوملا برای سایت سازمانی معمولی با پلن mini به‌خوبی اجرا می‌شود. اگر بازدید بالا یا افزونه‌های سنگین مثل فروشگاه یا انجمن دارید، standard یا plus را انتخاب کنید؛ ارتقای پلن پس از ساخت فعلاً از داشبورد ممکن نیست.

هر دو مسیر جوملا را روی سروری در ایران اجرا می‌کنند. جدول زیر نشان می‌دهد در هر کدام چه چیزی با شماست:

وقتی سایت آماده شد و پیامک آن رسید، با اطلاعات داشبورد وارد مسیر administrator شوید و این کارها را انجام دهید:

هر سایت جوملا روی سرور خودش اجرا می‌شود و پایگاه داده‌اش فقط از داخل همان سرور در دسترس است. رمز مدیر و رمز پایگاه داده تصادفی ساخته می‌شوند و رمز مدیر در ایران‌کلاد رمزنگاری‌شده ذخیره و فقط به درخواست خودتان نمایش داده می‌شود.

با انتخاب زیردامنهٔ رایگان هنگام ساخت، سایت از طریق لبهٔ شبکهٔ ایران‌کلاد با HTTPS سرو می‌شود و گواهی آن خودکار صادر و تمدید می‌شود. پس از فعال شدن، در تنظیمات سراسری جوملا نشانی و نام سایت را بررسی کنید تا پیوندهای داخلی با نشانی درست ساخته شوند. بدون زیردامنه، سایت روی IP اختصاصی و بدون HTTPS در دسترس است.

بیشتر مشکلات امنیتی جوملا از افزونه‌های قدیمی می‌آید. به‌روزرسانی هستهٔ جوملا و افزونه‌ها پس از تحویل با شماست؛ اعلان به‌روزرسانی داخل پنل جوملا را جدی بگیرید و افزونه‌های بلااستفاده را حذف کنید.

برای وب‌سایت‌های آماده بکاپ خودکار ارائه نمی‌شود و اگر سایت را حذف کنید، داده‌ها برای همیشه پاک می‌شوند. جوملا در هسته‌اش ابزار بکاپ ندارد؛ یک افزونهٔ پشتیبان‌گیری معتبر نصب کنید، از کل سایت خروجی بگیرید و فایل را بیرون از سرور نگه دارید.

برای آوردن یک سایت جوملای موجود، همان افزونه‌های پشتیبان‌گیری معمولاً امکان بازگردانی روی نصب تازه را هم دارند. اگر سایت قدیمی روی نسخهٔ خیلی قدیمی جوملاست، انتقال مستقیم ممکن نیست و باید محتوا را با ابزارهای مهاجرت جوملا یا به‌صورت دستی منتقل کنید. برای مهاجرت‌های پیچیده که به دسترسی سرور نیاز دارند، سرور ابری مناسب‌تر است.

اتصال دامنهٔ اختصاصی، ارتقای پلن، بکاپ خودکار و دسترسی SSH‏، FTP یا root در این سرویس وجود ندارد و زیردامنهٔ رایگان هم فقط هنگام ساخت قابل انتخاب است. کارهای زمان‌بندی‌شدهٔ جوملا که با خط فرمان اجرا می‌شوند در این نسخه قابل تنظیم نیستند.

دسترسی سرور به برخی مخازن خارجی ممکن است پایدار نباشد، پس دریافت خودکار بسته‌های زبان یا به‌روزرسانی از اینترنت گاهی کار نمی‌کند. در این حالت بسته را دانلود و در پنل بارگذاری کنید. اگر این محدودیت‌ها برای پروژهٔ شما مهم است، جوملا روی سرور ابری را انتخاب کنید.

یکی از دلایلی که سازمان‌ها جوملا را انتخاب می‌کنند، سامانهٔ دسترسی دقیق آن است. در جوملا گروه‌های کاربری را به شکل درختی تعریف می‌کنید و برای هر گروه مشخص می‌کنید چه کاری در هر بخش مجاز است: نوشتن، ویرایش، انتشار یا حذف. سطح دسترسی هم جداگانه تعیین می‌کند هر گروه کدام مطالب و منوها را ببیند.

برای یک پورتال سازمانی معمولاً سه گروه کافی است: نویسنده‌هایی که فقط پیش‌نویس می‌سازند، ویراستارهایی که مطالب را بازبینی می‌کنند و ناشرهایی که انتشار نهایی با آن‌هاست. حساب admin را فقط برای تنظیمات نگه دارید و برای کار روزمره حساب جداگانه بسازید؛ اگر رمز یک حساب روزمره لو برود، کل سایت در خطر نمی‌افتد.