LibreNMS؛ مانیتورینگ شبکه با SNMP روی سرور ابری

ارزش LibreNMS در روزهای عادی معلوم نمی‌شود؛ وقتی کاربران از کندی شکایت می‌کنند یا لینکی قطع می‌شود، تاریخچهٔ نمودارها نشان می‌دهد مشکل از کجا شروع شده است. نمونه‌هایی از کاربرد روزمره:

وقتی در گام دوم سفارش LibreNMS را در تب اپلیکیشن‌ها انتخاب می‌کنید، Ubuntu 22.04 خودکار انتخاب می‌شود و پس از روشن‌شدن سرور، اسکریپت نصب Docker و Docker Compose را نصب می‌کند و در پوشهٔ /opt/librenms سه سرویس تعریف می‌کند. رمز دیتابیس به‌صورت تصادفی و ۲۴ کاراکتری ساخته و در فایلی با دسترسی محدود نگه داشته می‌شود. همهٔ سرویس‌ها با سیاست راه‌اندازی خودکار اجرا می‌شوند تا پس از ری‌استارت سرور دوباره بالا بیایند.

رابط وب روی پورت ۸۰۰۰ در دسترس است و حساب مدیر در اولین بازدید با ویزارد خود LibreNMS ساخته می‌شود. منطقهٔ زمانی روی Asia/Tehran است تا ساعت نمودارها و هشدارها با ساعت ایران بخواند. قواعد فایروال سرور هم خودکار تنظیم می‌شوند: TCP ۸۰۰۰ برای رابط وب و UDP ۱۶۲ برای trap. پس از پایان نصب، نشانی ورود و رمز دیتابیس در تب اپلیکیشن صفحهٔ سرور نمایش داده می‌شوند. دو سرویس جانبی هم خودکار راه می‌افتند: dispatcher که دستگاه‌ها را به‌طور دوره‌ای پایش می‌کند و snmptrapd که trap‌ها را دریافت می‌کند. همین dispatcher است که نمودارها و هشدارها را زنده نگه می‌دارد.

LibreNMS فقط چیزی را می‌بیند که دستگاه از طریق SNMP به او بگوید. روی هر سوییچ و روتر SNMP را فعال کنید و تا جای ممکن SNMPv3 با نام کاربری، رمز احراز هویت و رمزنگاری به کار ببرید. اگر دستگاه فقط v2c پشتیبانی می‌کند، یک community طولانی و غیرقابل حدس با دسترسی فقط‌خواندنی بسازید و پاسخ‌دهی را با فهرست دسترسی به IP سرور LibreNMS محدود کنید.

سرور ابری در تهران قرار دارد و تجهیزات شما معمولاً پشت NAT دفتر یا دیتاسنتر دیگری‌اند. ساده‌ترین راه، یک تونل بین شبکهٔ شما و سرور است؛ WireGuard برای این کار سبک و قابل‌اعتماد است. بعد از برقراری تونل، دستگاه‌ها را با آدرس داخلی‌شان در LibreNMS اضافه کنید تا ترافیک SNMP هرگز روی اینترنت باز نباشد.

مصرف LibreNMS به تعداد دستگاه، تعداد پورت‌ها و فاصلهٔ پایش بستگی دارد. دیتابیس، Redis و پردازش PHP کنار هم دست‌کم دو گیگابایت حافظه می‌خواهند؛ برای همین LibreNMS از پلن standard به بالا در فهرست اپلیکیشن‌های سفارش دیده می‌شود و پلن mini برای آن عرضه نمی‌شود. فایل‌های RRD برای هر پورت چند مگابایت جا می‌گیرند؛ شبکه‌ای با هزار پورت چند گیگابایت دیسک مصرف می‌کند.

هزینه به‌صورت ساعتی از کیف پول کسر می‌شود و هر زمان می‌توانید پلن را بزرگ‌تر کنید. ترافیک SNMP بسیار کم است، اما هر سرور ۵۰ گیگابایت ترافیک ماهانه دارد و بیش از آن با بستهٔ اضافه خریداری می‌شود.

هیچ ابزار مانیتورینگی همه‌کاره نیست. اگر تمرکزتان روی تجهیزات شبکه است LibreNMS، اگر روی سرورها و سرویس‌هاست ابزارهای دیگر مناسب‌ترند:

نصب خودکار است و هزینهٔ جداگانه ندارد؛ کار شما بیشتر آماده‌سازی تجهیزات و تعریف هشدارهاست:

LibreNMS اطلاعات حساسی دارد: نقشهٔ کامل شبکه، اطلاعات ورود SNMP و گاهی رمز دستگاه‌ها برای ابزارهای جانبی. نصب خودکار پورت ۸۰۰۰ را برای همه باز می‌کند؛ پس از ساخت حساب مدیر، این قاعده را در تب فایروال سرور یا فایروال شبکه به IP خودتان و همکاران محدود کنید. اگر trap دریافت نمی‌کنید، قاعدهٔ UDP ۱۶۲ را هم ببندید. برای دسترسی از بیرون، رابط وب را پشت یک reverse proxy با SSL مثل Nginx Proxy Manager بگذارید و احراز هویت دومرحله‌ای خود LibreNMS را برای حساب‌های مدیر فعال کنید.

کاربران را با نقش مناسب بسازید؛ همهٔ همکاران به دسترسی مدیر نیاز ندارند و نقش فقط‌خواندنی برای دیدن نمودارها کافی است. نسخهٔ ایمیج را مرتب به‌روز کنید، چون LibreNMS پروژه‌ای فعال است و اصلاحات امنیتی‌اش منظم منتشر می‌شود.

دو بخش باید بکاپ داشته باشد: دیتابیس MariaDB که فهرست دستگاه‌ها، تنظیمات، هشدارها و رویدادها در آن است، و پوشهٔ داده که فایل‌های RRD نمودارها را نگه می‌دارد. یک خروجی منظم با mysqldump و یک آرشیو از پوشهٔ داده، بیرون از همان سرور، کافی است تا پس از هر خرابی همه‌چیز را برگردانید.

بکاپ خودکار روزانه برای سرورها نداریم؛ snapshot کل سرور را خودتان و هر زمان لازم بود از تب بکاپ پنل می‌سازید و هزینه‌اش ۲ تومان برای هر گیگابایت در ساعت است. جزئیات در صفحهٔ پشتیبان‌گیری. برای انتقال از یک سرور دیگر، همان دیتابیس و پوشهٔ RRD را منتقل کنید و آدرس سرور را در تنظیمات اصلاح کنید.

نصب خودکار فقط هنگام سفارش سرور تازه انجام می‌شود و به‌روزرسانی‌های بعدی ایمیج با خودتان است. نصب پایه روی http و پورت ۸۰۰۰ است؛ برای HTTPS باید دامنه و پراکسی را خودتان اضافه کنید. LibreNMS فقط به اندازهٔ اطلاعاتی که دستگاه‌ها از طریق SNMP می‌دهند می‌بیند؛ تجهیزات ارزان یا قدیمی گاهی سنسورها را گزارش نمی‌کنند.

پایش از یک سرور در تهران یعنی اگر لینک بین شبکهٔ شما و سرور قطع شود، LibreNMS همهٔ دستگاه‌ها را قطع می‌بیند. برای شبکه‌های حیاتی، یک بررسی مستقل از مسیر دیگر کنار آن داشته باشید.