Joplin Server؛ همگام‌سازی یادداشت‌ها روی سرور خودتان

کارهایی که کاربران Joplin Server بیشتر انجام می‌دهند:

Joplin Server در فهرست اپلیکیشن‌های سفارش سرور ابری فعال است. پلن mini یا بزرگ‌تر را انتخاب کنید، در گام دوم تب «اپلیکیشن‌ها» را باز کنید و Joplin Server را بزنید؛ Ubuntu 22.04 خودکار انتخاب می‌شود. پس از بالا آمدن سرور، اسکریپت نصب Docker و Compose را نصب می‌کند و در پوشهٔ /opt/joplin یک فایل docker-compose.yml با دو سرویس می‌سازد: دیتابیس postgres:16-alpine که داده‌ها را در پوشهٔ db-data کنار همین فایل نگه می‌دارد، و ایمیج joplin/server که روی پورت ۲۲۳۰۰ منتشر می‌شود.

برای دیتابیس یک رمز تصادفی ۲۴ کاراکتری ساخته و در فایل /etc/joplin-db-pw با دسترسی فقط برای root ذخیره می‌شود. آدرس پایهٔ Joplin Server یعنی APP_BASE_URL برابر http و IP عمومی سرور با پورت ۲۲۳۰۰ تنظیم می‌شود و قانون ورودی همین پورت خودکار در فایروال سرور قرار می‌گیرد. نصب هیچ هزینهٔ جداگانه‌ای ندارد.

وقتی نصب تمام شد، آدرس پنل، آدرس همگام‌سازی برای برنامه‌ها، ایمیل مدیر و رمز تصادفی ۲۰ کاراکتری آن، رمز دیتابیس و مسیر نصب در تب «اپلیکیشن» صفحهٔ سرور نمایش داده می‌شوند. اسکریپت پیش از اعلام پایان نصب، رمز پیش‌فرض مدیر را با همین رمز تصادفی عوض می‌کند و ورود با آن را می‌آزماید؛ نسخه‌ای از رمز هم در /etc/joplin-admin-pw روی سرور می‌ماند. اگر روزی بخواهید سرویس را از نو بسازید یا وضعیتش را بررسی کنید، در /opt/joplin با docker compose ps وضعیت را ببینید و با docker compose up -d دوباره اجرا کنید؛ قوانین فایروال را هم می‌توانید در فایروال شبکه کنترل کنید.

Joplin Server متن‌باز است و برنامه‌های Joplin روی دستگاه‌ها هم رایگان‌اند؛ تنها هزینه، اجارهٔ ساعتی سرور است. Joplin Server و PostgreSQL سبک‌اند و برای یک یا چند کاربر، پلن mini نقطهٔ شروع مناسبی است. اگر پیوست‌های زیاد، تصویرهای حجیم یا تعداد کاربر بیشتری دارید، standard با حافظه و دیسک دوبرابر راحت‌تر است.

فضای دیسک را با حجم پیوست‌ها بسنجید: متن یادداشت‌ها بسیار کم‌حجم است اما PDF و تصویر سریع جمع می‌شوند. هر وقت لازم شد، پلن سرور را از پنل بزرگ‌تر کنید. محاسبهٔ کلی در ماشین‌حساب هزینه آمده است.

Joplin چند مقصد همگام‌سازی را پشتیبانی می‌کند. تفاوت‌های عملی:

پس از ساخت کاربر روی سرور، روی برنامهٔ رومیزی Joplin به Tools → Options → Synchronisation بروید، مقصد همگام‌سازی را Joplin Server بگذارید و آدرس سرور، ایمیل و رمز کاربر را وارد کنید. دکمهٔ Check synchronisation configuration باید پیام موفقیت بدهد. در برنامهٔ موبایل همین فیلدها در بخش Configuration زیر Synchronisation هستند. اولین همگام‌سازی، بسته به تعداد یادداشت‌ها و پیوست‌ها، ممکن است چند دقیقه طول بکشد.

اگر رمزنگاری سرتاسری می‌خواهید، آن را فقط روی یک دستگاه فعال کنید و صبر کنید تا همگام‌سازی کامل شود؛ سپس روی دستگاه‌های دیگر همان رمز اصلی را وارد کنید. فعال‌کردن هم‌زمان روی چند دستگاه با رمزهای متفاوت باعث سردرگمی می‌شود. برای هر عضو خانواده یا تیم یک کاربر جدا بسازید و دفترچه‌های مشترک را از منوی اشتراک هر دفترچه با ایمیل کاربر دیگر به اشتراک بگذارید.

حساب مدیر با رمز شناخته‌شده تحویل نمی‌شود: اسکریپت نصب رمز پیش‌فرض admin@localhost را با یک رمز تصادفی ۲۰ کاراکتری جایگزین می‌کند که فقط در تب «اپلیکیشن» و فایل /etc/joplin-admin-pw روی سرور دیده می‌شود. این رمز را در مدیر رمز نگه دارید و اگر لازم شد از پنل عوضش کنید. سپس برای هر نفر از پنل مدیریت کاربر جدا بسازید و حساب مدیر را برای یادداشت‌نویسی روزمره به کار نبرید.

نصب پایه روی http است. برای اتصال رمزنگاری‌شده، روی سرور یک nginx بگذارید که پورت ۸۰ را به ۲۲۳۰۰ برساند، زیردامنه‌ای مثل notes.example.com را در مدیریت DNS بسازید و پشت پروکسی لبه قرار دهید تا گواهی SSL خودکار بگیرد. APP_BASE_URL را به آدرس https تغییر دهید و پس از آن پورت ۲۲۳۰۰ را در فایروال ببندید.

برای یادداشت‌های حساس، رمزنگاری سرتاسری برنامهٔ Joplin را روشن کنید تا حتی کسی که به سرور دسترسی دارد متن یادداشت‌ها را نبیند. رمز اصلی را جایی امن نگه دارید؛ بدون آن، بازیابی ممکن نیست.

یادداشت‌ها روی هر دستگاه همگام‌شده هم یک نسخه دارند، اما این جای بکاپ را نمی‌گیرد؛ حذف اشتباه به همهٔ دستگاه‌ها می‌رسد. از دیتابیس با pg_dump داخل سرویس postgres خروجی منظم بگیرید و بیرون از سرور نگه دارید. برنامهٔ رومیزی Joplin هم می‌تواند خروجی JEX از همهٔ یادداشت‌ها بسازد که بکاپ مستقل از سرور است.

بکاپ کامل سرور را هر وقت لازم بود از تب بکاپ پنل بسازید؛ بکاپ خودکار زمان‌بندی‌شده برای سرور ابری فعال نیست و فضای بکاپ ساعتی ۲ تومان به ازای هر گیگابایت حساب می‌شود. جزئیات در صفحهٔ پشتیبان‌گیری. برای آمدن از Dropbox‏، OneDrive یا Nextcloud، کافی است در برنامه مقصد همگام‌سازی را به Joplin Server تغییر دهید؛ یادداشت‌ها از دستگاه به سرور جدید بارگذاری می‌شوند.

نصب خودکار رمز مدیر را تصادفی می‌کند، اما دامنه و HTTPS را راه نمی‌اندازد و این دو کار با شماست. رابط وب Joplin Server برای مدیریت کاربران و یادداشت‌های منتشرشده است، نه یادداشت‌نویسی؛ برای نوشتن به برنامهٔ Joplin نیاز دارید. ویرایش هم‌زمان یک یادداشت توسط دو نفر ممکن است به تعارض برسد که Joplin آن را در دفترچهٔ تعارض‌ها نگه می‌دارد.

ایمیج joplin/server با برچسب latest به‌روز می‌شود و برخی نسخه‌ها تغییرات دیتابیس دارند؛ پیش از به‌روزرسانی از دیتابیس بکاپ بگیرید. برنامه‌های Joplin را روی دستگاه‌ها هم به‌روز نگه دارید تا با نسخهٔ سرور سازگار بمانند.